Wortelen, feiten en fabels over wortelen

16-06-2012 12:43

 

Feiten en fabels over wortelen

Vooral in de herfst- en winter periode gaan paardeneigenaren hun paarden weer wortelen geven. De een geeft winterpeen en de ander waspeen. Maakt het uit welke je geeft? Waspeen is hetzelfde als bospeen alleen zonder het loof. Snijd het loof van de peentjes als ze al een tijdje bewaard worden. Rond de top van de wortel gaat de wortel als eerste rotten. Winterpeen zijn grote wortelen. Snijd de wortelen niet in kleine stukjes! Door het snijden van wortelen kan een paard een slokdarmverstopping krijgen. Eventueel kan je de wortel wel raspen of in de lengte snijden.

Wat betreft de voedingswaarde maakt het niet veel uit of je een bos-, was of winterpeen geeft. Wortelen en penen bestaan voor 85-90% uit water. Ze bevatten nagenoeg evenveel energie, vitaminen en mineralen. Gemiddeld zit er in één kilo wortelen

 

Energie:

0,14 EWPa

Eiwit:

7gr

Suiker:

39gr

Calcium:

0,5gr

Fosfor:

0,4gr

Magnesium:

0,8gr

Kalium:

3,1gr

IJzer:

0,04gr

Β-caroteen (pro-vitamine A):

0,06gr

Vitamine C:

2gr


Wortelen zijn enkele weken houdbaar, maar controleer ze wel voordat je ze voert. Vooral in tijden van kou en vorst gaan ze snel rotten. Pas op met bedorven wortelen want ze bevatten een hoog kaliumgehalte; dit kan spijsverteringsstoornissen veroorzaken zoals diarree. Om rotting te voorkomen bewaar je wortelen: ongewassen op een donkere, vorstvrije, droge en goed geventileerde plek. Voordat je de wortelen voert moet je wel het zand verwijderen. Door teveel zand kan een paard koliek krijgen.

Aandoeningen en geneeskrachtige werking
Als je even je oren te luister legt hoor je verschillende verhalen over wortelen. Zo zouden wortelen koliek veroorzaken of diarree. Dat sommige paarden diarree krijgen van wortelen kan verklaard worden doordat wortelen voor een groot gedeelte uit water bestaan en het ene paard is beter in de opname en uitscheiding van een overschot aan vocht dan het andere. Een andere mogelijke oorzaak van diarree kan het relatieve hoge kaliumgehalte zijn in wortelen en penen. Het percentage snel opneembare koolhydraten (suikeren zetmeel) in de wortelen is niet zo hoog dat het waarschijnlijk is dat paarden hier koliek door krijgen of er heet van worden. Ter vergelijking: in wortelen zit per kilo product 39 gram en in haver 413 gram suiker plus zetmeel.

 

Frequent wordt gezegd dat er een relatie is tussen wormen en wortelen. Wortelen zouden je paard beschermen tegen wormen. Er zijn geen onderzoeken die bij paarden onderzocht hebben of paarden die veel wortelen gevoerd krijgen minder last hebben van wormen of hier sneller van genezen. Wel zijn er onderzoeken gedaan bij mensen naar het effect van β-caroteen (een belangrijk ingrediënt van wortelen) en de infectie door parasieten. Het betroffen hier meestal onderzoeken die gedaan werden met kinderen in Latijns- en Zuid-Amerikaanse kinderen die besmet waren met diverse parasieten die niet bij paarden voorkomen. De enige parasiet die zowel voorkomt bij paarden en mensen is de spoelworm, maar bij de mens is dit de Ascaris lumbricoïdes en bij het paard de Parascaris equorum. Uit de onderzoeken bleek dat vitamine A de aantal gevallen van spoelwormbesmetting terugdringt, maar juist sommige andere besmettingen versterkt.

Wortelen als voer of als lekkernij?
Door het hoge watergehalte in wortelen moeten paarden er heel van eten om er een vol gevoel aan over te houden. Onder andere hierdoor zijn ze niet geschikt als een compleet voer. Je kan het volgende gebruiken als indicatie: een paard mag maximaal 1,5 kilo wortelen per 100 kilo lichaamsgewicht krijgen. Een paard van 500 kilo mag dan 7,5 kilo wortelen krijgen per dag.